شاه جهانگیر هاشمی کرمانی، متخلص به “هاشمی” از شاعران و عارفان سدۀ دهم است. او در اواخر قرن نهم در کرمان زاده شده و خاندان او اهل علم و عرفان بودند؛ نسب وی به شاه نعمت‌الله ولی، بنیانگذار مکتب عرفان نعمت‌اللهی می‌رسد. بر اساس گزارش‌هایی که از تذکره‌ها و تاریخ‌های معتبر به دست آمده، دوره‌هایی از عمر او به سیر و سفر گذشته و سال‌های پایانی زندگی‌اش در سند (پاکستان) سکونت داشته و بسیار مورد احترام ارغونیان (حاکمان سند در آن روزگار) و بزرگان آن سرزمین بوده است. هاشمی، منظومۀ مهم عارفانۀ خود را در همین سرزمین سروده است. مثنوی او که مظهرالآثار نام دارد به پیروی از مخزن الاسرار نظامی پدیده آمده است. این اثر مشتمل بر مناجات‌ها، نعت‌ها، حکایت‌ها و موعظه‌هاست. بیان هاشمی، گرم و گیر است. با همۀ ارزشمندی این کتاب و جایگاه مهم سرایندۀ آن، معرفی و تصحیح درخوری از این مثنوی ارائه نشده بود. این تصحیح با تلاش فراوان، بر پایۀ چندین نسخۀ خطی فراهم آمده است و در مقدمۀ آن شرحی کامل از زندگانی شاعر و جایگاه ادبی او، همچنین معرفی و تحلیل سبک‌شناسانۀ مظهرالآثار عرضه شده است.

[شرح فارسی پنجاه و سه حدیث اخلاقی از پیامبر اکرم^(ص)]

این اثر در پنجاه و سه فصل، ترجمه و شرح پنجاه و سه روایت مروى از رسول اکرم (ص) را دربردارد، همراه با بسیارى از آیات قرآنى و روایات و اخبار پیشوایان معصوم ـ علیهم السلام ـ و سرشار از حکایتهاى نغز و خواندنى و مواعظ امثال و حکم با نثرى خوب و روان. از جمله آثار اوست: بهجهالمباهج، راحهالارواح و مونس الأشباح، و المصباح المنیر.

از خاقانى شروانى ـ ادیب و سراینده نامى سده ششم هجرى ـ سه نوشته مستقلّ بر جاى مانده است. یکى منشآت وى که شامل نامه‌هاى ارسالى او به بزرگان آن روزگار و افراد خانواده‌اش بوده و نمودارى از شیوه نثر او مى‌باشد. اثر بعدى، دیوان او است که شامل قصیده‌ها، غزل‌ها، رباعى‌ها و دیگر انواع سروده‌هاى وى است. اثر سوم ـ که هم‌اکنون در دستان شماست ـ منظومه تحفه‌العراقین مى‌باشد که شامل بیش از 3100 بیت است و در سال 551 هجرى به جمال‌الدّین موصلى پیشکش شده است.خاقانى این منظومه را اندکى پیش از پیشکش کردن به جمال‌الدّین موصلى سروده است. وى در این اثر به توصیف سفرى پرداخته که براى اتّصال به درگاه محمّد بن محمود سلجوقى به عراق (ایران مرکزى) داشته است.

[شرح فلسفی عرفانـی بیست و سه حـدیث نبوی برگرفته از تـوحید صدوق و اصول کافی کلینی]

قاضی سعید قمی یکی از مشاهیر حکمای عهد صفوی و از شاگردان دو حکیم الهی، ملا رجبعلی تبریزی و ملامحسن فیض کاشانی، و پزشک خاص دربار شاه عباس دو به شمار می‌آید.وی آثار زیادی از خود به یادگار نهاد که از آن جمله است: أسرار‌الصنایع، شرح توحید الصدوق، الأربعینات، أسرار العبادات، تعلیقات علی أثولوجیا، روح‌الصلاه و شرح حدیث البساط.اثر حاضر ــ شرح‌الأربعین ــ نخستین کتاب مؤلف، تبیین و تفسیر بیست و سه حدیث مشکل در حوزه معارف الهی واصول اعتقادی است که سرشار از حقایق حکمی و لطایف عرفان می‌باشد. این احادیث اغلب برگرفته شده از دو کتاب توحید صدوق و اصول کافی است.

[از آثار کهن علم نجوم به زبان فارسی]

در این اثر به‌تفصیل درباره نجوم و احکام آن سخن رفته است. نویسنده از منابع کهن متعددى بهره برده که شمارى از آنها در اختیار نیست. روضه‌المنجمین به جهت برخورداری از ویژگی‌هاى نثر میانه سده پنجم حائز اهمیت است.

[نامه‌های جامی به همراه نامه‌های سلاطین و حاکمان و وزراء و رؤسای دولت و عالمان معاصر وی]

جامی، شاعر، عارف و دانشمند ذوفنون دوره خویش است. شمارِ نامه­هاى گردآورى شده در این کتاب به 458 عدد می‌رسد. از این تعداد، 26 نامه متعلق به کسانى است که به عبدالرحمان جامى نوشته‌اند. این نامه­ ها بخشى از زندگى جامى و معاصرانش را بیان مى­کنند و از منابع و اسناد مهم تاریخى و سیاسى و فرهنگى آن دوران به شمار می‌آیند. وی اغلب این نامه­ ها را، به درخواست اقشار نیازمند، ناتوان و گرفتار جامعه به مراجع مختلف دولتى نوشته است.

نامۀ امام علی بن ابی طالب (ع) به مالک اشتر نخعی، معروف به «عهد» یا «فرمان مالک اشتر» جامع‌ترین نامه‌ای است که سید رضی در کتاب شریف نهج البلاغه از آن حضرت آورده و در آن بیش از دیگر نامه‌ها به مسائل جامعه و ارکان حکومت پرداخته شده است. عهدنامه را از دیرزمان، چندین بار به زبان فارسی ترجمه کرده‌اند، یکی از این ترجمه‌هاست، برگردان محمّد ابراهیم نواب تهرانی (د: 1299 ق.) که آن را از بهترین و استادانه‌ترین نثرهای عصر قاجار شمرده‌اند. در این دفتر ترجمه بدایع‌نگار تهرانی به همراه دست‌نوشته‌ای به خط تویسرکانی از آن ترجمه (مکتوب به سال 1297 ق.) تقدیم خوانندگان شده است.