رساله در اصول و قواعد خطوطمحصول متغیرResale Dar Osool e Khotoot

رساله در اصول و قواعد خطوط از ارزشمندترین متون قدیم در آموزش خوشنویسی به زبان فارسی است که متأسّفانه از نام نویسندة آن آگاهی نداریم امّا می‌دانیم که در حدود اواسط سدة نهم هجری نگاشته شده است. در این رساله، شیوة نگارشِ حروف مفرده و ترکیباتِ حروف در خطوط اصول (خطوط شش‌گانه) و به‌ویژه خط ثلث به مخاطبان آموزش داده شده و بخشی از پایان اثر نیز به آموزش نگارش مفردات در دو خط تعلیق (به شیوة تاج السّلمانی) و نسخ‌تعلیق به شیوة رایج در نیمة نخست سدة نهم هجری اختصاص یافته، بنابراین شامل آموزش هشت قلم است.

این متن و نمونه‌های آموزشی حروف مندرج در آن، حتّی امروزه نیز برای آموزش خطوط ستّه و به‌ویژه قلم ثلث کارآمد است. ضمناً از دیدگاه تاریخچة خوشنویسی و تراجم خوشنویسان نیز آگاهی‌های کمابیش ارزشمندی در آن دیده می‌شود؛ چنانکه اشاره‌ای به ابن اسد – استاد ابن‌بوّاب در خوشنویسی – در آن دیده می‌شود و لذا در مقدّمه به ارائة اطلاعاتی از زندگی ابن اسد و معرّفی یک نسخة بر جای مانده به خطّ او پرداخته است.