مباحث سلطانیه [کتاب سوم از مجموعۀ رشیدیه] (فارسی)Mabahes Soltani

[کتاب سوم از مجموعۀ رشیدیه]

رسالة ‌السلطانیّه فی مراتب ‌النّبویّه که به اختصار سلطانیه خوانده می‌شود کتاب سوم از چند کتاب مجموعه رساله‌های دینی و کلامی رشیدالدین فضل‌الله همدانی (متولّد حدود ۶۴۵ یا ۶۴۸ و مقتول به سال ۷۱۸ ق.)، طبیب، مورّخ، دیوانسالار و وزیر سه پادشاه سلسله ایلخانی است. سوای جامع‌التواریخ و کتابها و مقاله‌های علمی رشیدالدین فضل‌الله، رساله‌های او در مباحث کلام الهی که عمدتاً در مجموعه رشیدیه و کتاب بیان‌الحقایق (تصنیف سالهای ۷۰۷-۷۱۱ق.) گردآورده شده، گنجینه‌ای سرشار از معارف ایرانی و اسلامی و حاوی مباحث فراوان در علوم قرآنی و کلامی است.

سلطانیه مشتمل بر رسایل نیست، بلکه دارای یک اصل و یک ذیل است. اصل مشتمل است بر فاتحه و متن. فاتحه کتاب دربارة فضایل و کمالات ایلخان اولجایتُو و شگفتی‌های سیرت و رفتار والامنشانه او است. متن سلطانیه شاملِ دیباچه، مقدّمه، مقاصد، و خاتمة است. «مقاصد» این کتاب به مباحث الهام و وحی و معجز و نبوّت و رسالت و اولواالعزمی و خاتمیّت می‌پردازد؛ و خاتمه آن در بیان مبدأ و معاد و خلود اهل بهشت است. ذیل این کتاب شامل فهرستی از انبیا و خلفا و علما، شجرة انساب انبیا و خلفا، و نیز رساله نفایس الأفکار است.